April: Onderhoud

Je hebt nieuw materiaal zoals een zadel of een hoofdstel gekocht, en natuurlijk hoop je er jaren mee vooruit te kunnen dit zowel voor clubs als individuele sportbeoefenaars. Maar hoe onderhoud je jouw materiaal zo goed mogelijk? Een paar tips op een rijtje.

Zadelverzorging

Poets je zadel!
Je ontkomt er niet aan. Wanneer je het zadel regelmatig gebruikt, moet je het minstens een keer per maand goed poetsen. Wie zeer intensief traint, of veel buiten rijdt door regen en modder, moet er vaker aan geloven. Onderhoud verlengt de levensduur van je zadel, en je voelt het paard ook beter aan met schone en soepele zweetbladen. Poets het hele zadel, de onderkussens en het zitvlak. Gebruik een normale hoeveelheid zadelzeep of ledervet. Je kunt beter wat minder gebruiken, dan ineens een heel dikke klodder.

Hoe schoonmaken?
Leg nooit een bezweet tuig, zadel of hoofdstel in de zon. Het leer droogt hier enorm van uit.
Belangrijk is ook dat je meteen na gebruik het nog verse vuil afwast. Het leer maak je schoon met zadelzeep en een zachte borstel. Wring je sponsje goed uit voor gebruik. Een te natte spons zorgt voor schuim tussen de naden en gespen. Hierdoor laten de stiksels los. Met alleen schoonmaken ben je er nog niet. Smeer ook blank ledervet op het zadel. Dit laat je tien minuten intrekken en vervolgens smeer je het uit met een schone doek (maar let op dat deze niet pluist). In vet zit lanoline. Dat is een stof die schapen via de klieren afscheiden bij de productie van wol, en die water afstoot. Verder bevat ledervet avocado-olie, voor de vloeibaarheid en bijenwas voor de glans. Sommige ruiters gebruiken olie voor het onderhoud van hun zadel en hoofdstel. Dit werkt ook prima. Je moet dit wel vaker gebruiker dan vet, het trekt namelijk snel in. Gebruik olie niet op de kniestukken en het zitvlak. Bij suède zweetbladen moet je vet en olie eveneens mijden. Je spierwitte paardrijbroek kan wel eens onverwacht een ander kleurtje krijgen!

Wat na het schoonmaken?
Laat een nat zadel opdrogen in een goed geventileerde ruimte. Wie zijn zadel voor de verwarming legt heeft kans dat het leer te veel uitdroogt. Is het leer toch wat droog, leg het dan na het schoonmaken ongeveer 10 minuten in warme lederolie. Daarna is het weer heerlijk soepel. Bij vrieskou anderzijds gebeurt er niets schadelijks met het leer, maar realiseer je wel dat je paard een ijskoud zadel op zijn rug krijgt. Niet zo prettig dus! Je kunt het leer het beste bewaren bij een temperatuur tussen de vijf en twintig graden Celsius. Leg je zadel en hoofdstel in een aparte ruimte, dus niet in de stal. De ammoniaklucht tast het leer namelijk aan.

Hoofdstel met opgedroogd zweet schoonmaken

Een schoongemaakt hoofdstel is een stuk veiliger. Het leer blijft soepel en rekbaar en zorgt dus voor minder kans op scheuren.

Als je het hoofdstel van je paard eens goed wilt poetsen moet je eens alles uit elkaar halen en het in een emmertje met lauw water zetten. Je kan in de emmer een scheutje amonia doen (niet overdrijven). De amonia lost het opgedroogde zweet op. Opgelet, als leer nat wordt en daarna snel opdroogt, bijvoorbeeld omdat het bij de verwarming hangt of in de zon dan zal het leer daar hard van worden. Maar als je bij een onderhoudsbeurt het leer nat maakt, zoals we iets hoger omschreven, en daarna met goede zadelzeep schoonmaakt kan je best een keer wat extra water gebruiken.
Na het schoonmaken droog je alles af en laat je het leer rustig drogen door de wind. Laat het leer niet helemaal droog worden en vet het daarna in.

Leidsels of teugels

Maak je leidsel of teugels niet schoon met zadelzeep, anders worden ze te glad en verlies je de grip bij vochtig weer. Zuivere ricinusolie die je bij de apotheker/drogist kunt kopen is ideaal om de leidsels en teugels mee in te smeren. Deze olie wordt goed opgenomen door het leer en is daarna niet te vettig.

Wassen van singels e.d.

Onderdelen die je graag zou wassen, zoals een singel van het zadel, halsters en halstertouwen kun je in een oude kussensloop doen en daarna in de wasmachine, zo beschadigen de gespen de trommel van de machine niet. Een scheut azijn blijkt de singel zacht en soepel te houden. Droog de gespen meteen na het wassen, dit om roesten te voorkomen.
Leg je spullen na het poetsen in een verwarmde ruimte (niet te warm) die goed verlucht wordt. Dek ze af om ze te beschermen tegen stof.

Schoonmaken bit

Natuurlijk maak je na gebruik het bit schoon, maar vaak blijft er toch wat plakken bij de plaats van de mondhoeken. Als je het bit een uurtje in azijn legt, lost al het vuil mooi op. Zit er aanslag op het metaal van het bit? Smeer het in met tandpasta, laat het even zitten en poets dan schoon met een oude tandenborstel en warm water.

Zadeldoek

Is je zadeldoek vuil of bezweet, haal het dan onder het zadel uit en was het. Zelf gebruik je toch ook niet de hele week dezelfde bezwete sportkleding? Onhygiënische zadeldoeken veroorzaken vervelende bultjes en tasten ook de plooien aan de voorzijde van je zadel aan en het leer van het onderkussen.